Με τις πρόσφατες αλλαγές στη νομοθεσία, ο έλεγχος γύρω από την είσπραξη μετρητών στη λιανική έχει γίνει εξαιρετικά αυστηρός και τα πρόστιμα πλέον είναι εξοντωτικά. Συγκεντρώσαμε σε αυτό το σημείωμα τα κρισιμότερα σημεία που πρέπει να προσέχουμε καθημερινά στις συναλλαγές μας με ιδιώτες, τι πραγματικά ισχύει με την ειδική διαδικασία της ΠΟΛ.1027/2011 για τις ώρες που οι τράπεζες είναι κλειστές, αλλά και πώς ο νέος νόμος βάζει τέλος στα «παραθυράκια» με το σπάσιμο των αποδείξεων.
Βασικά σημεία:
- Γενικός κανόνας: Κάθε λιανική πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες με συνολική αξία από 500 ευρώ και άνω πρέπει να εξοφλείται αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο.
- Συμπερίληψη ΦΠΑ: Το όριο των 500 ευρώ υπολογίζεται στην τελική τιμή, δηλαδή συμπεριλαμβάνει τον ΦΠΑ.
- Προκαταβολές και δόσεις: Η υποχρέωση ισχύει με βάση τη συνολική αξία της αγοράς και όχι το ποσό της εκάστοτε μεμονωμένης δόσης ή προκαταβολής.
- Ειδική εξαίρεση (ΠΟΛ.1027/2011): Επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η είσπραξη μετρητών σε ώρες μη λειτουργίας τραπεζών ή σε περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας του πελάτη.
- Προϋποθέσεις εξαίρεσης: Για να είναι νόμιμη η εξαίρεση, πρέπει να εκδοθεί ειδική «απόδειξη είσπραξης μετρητών» και τα χρήματα να κατατεθούν σε τραπεζικό λογαριασμό της επιχείρησης εντός δύο εργάσιμων ημερών.
- Ανεπάρκεια απλής κατάθεσης: Η εκ των υστέρων κατάθεση των χρημάτων στην τράπεζα δεν νομιμοποιεί τη συναλλαγή, αν δεν τηρηθεί ολόκληρη η προβλεπόμενη ειδική διαδικασία και τεκμηρίωση.
- Αποφάσεις ΔΕΔ: Η εφαρμογή της εξαίρεσης κρίνεται ανάλογα με τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά. Για παράδειγμα, ακυρώθηκε τεράστιο πρόστιμο σε επιχείρηση που απέδειξε την τήρηση της ΠΟΛ.1027/2011, αλλά απορρίφθηκε προσφυγή όπου προβλήθηκε ως δικαιολογία η δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών.
- Υψηλά πρόστιμα: Από τις 11 Δεκεμβρίου 2023, το πρόστιμο για την επιχείρηση που δέχεται μετρητά ορίζεται στο διπλάσιο της αξίας που εισπράχθηκε με μετρητά (αντί για 100 ευρώ που ίσχυε παλαιότερα).
- Αλλαγές με τον Ν. 5301/2026: Ο νόμος πλέον αναφέρεται σε «συναλλαγές» αντί για «φορολογικά στοιχεία», στοχεύοντας στην πάταξη της τεχνητής κατάτμησης μιας ενιαίας αγοράς σε περισσότερες μικρότερες αποδείξεις.




