Tο economico, σε συνεργασία με την εταιρεία Συμβούλων για χρηματοοικονομικές υποθέσεις ProVisions, παρουσιάζει και εξηγεί τις ρυθμίσεις της εβδομάδας που αναφέρονται σε επενδυτικά και χρηματοδοτικά, εταιρικά και εργασιακά ζητήματα. Σήμερα παρουσιάζονται: Η αλλαγή χρήσης σε ακίνητα, Το Μητρώο φερεγγυότητας ενοικιαστών και οι νέες αυξήσεις μισθών το 2026.
Αλλαγή χρήσης σε ακίνητα
Σύμφωνα με πληροφορίες, ανοίγει ο δρόμος για ταχεία μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων που σήμερα έχουν μη οικιστική χρήση, όπως γραφεία, καταστήματα, παλιά ξενοδοχεία, επαγγελματικά ή τουριστικά κελύφη, σε κατοικίες, μέσω πολεοδομικής ρύθμισης που ετοιμάζεται από την κυβέρνηση.
Η παρέμβαση στοχεύει στην άμεση αξιοποίηση χιλιάδων εγκαταλελειμμένων, ημιτελών ή κενών ακινήτων που λιμνάζουν μέσα στον αστικό ιστό, ιδιαίτερα σε Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη και τουριστικές περιοχές, όπου η στεγαστική πίεση έχει χτυπήσει «κόκκινο».
Το βασικό κλειδί είναι η απλοποίηση των διαδικασιών: η αλλαγή χρήσης θα γίνεται με σαφείς τεχνικές προϋποθέσεις και περιορισμένο διοικητικό έλεγχο, χωρίς μακρόχρονες αναθεωρήσεις σχεδίων και πολύπλοκες εγκρίσεις που σήμερα λειτουργούν αποτρεπτικά για ιδιώτες και επενδυτές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το φορολογικό σκέλος του σχεδίου. Για εταιρείες που θα εντάσσονται στο πλαίσιο και θα διαθέτουν τις νέες κατοικίες στην αγορά με προσιτά ενοίκια για τουλάχιστον 10 χρόνια, προβλέπεται κίνητρο έκπτωσης φόρου εισοδήματος, με στόχο να κατευθυνθεί το νέο απόθεμα σε μακροχρόνια μίσθωση και όχι σε βραχυχρόνια εκμετάλλευση.
Η ρύθμιση έρχεται να «δέσει» με ένα ευρύτερο πακέτο στεγαστικών παρεμβάσεων που παρατείνεται και το 2026. Συγκεκριμένα, επεκτείνεται για έναν ακόμη χρόνο, έως το τέλος του 2026, η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς διάθεση, με εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 18 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, παρατείνεται και η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων για το 2026, μέτρο που λειτουργεί συμπληρωματικά στις μετατροπές χρήσεων και εκτιμάται ότι θα κοστίσει περί τα 5 εκατ. ευρώ ετησίως, ενισχύοντας ανακαινίσεις και επαναφορά ακινήτων στην αγορά.
Μητρώο φερεγγυότητας ενοικιαστών
Η κυβέρνηση φέρνει το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών στην αγορά ενοικίων, επιχειρώντας να περιορίσει τα φαινόμενα κακοπληρωτών και τις «τυφλές» μισθώσεις. Το ψηφιακό εργαλείο μπαίνει σε πιλοτική εφαρμογή μέσα στο προσεχές διάστημα και θα ενεργοποιηθεί πλήρως από τα μέσα της χρονιάς, αλλάζοντας στην πράξη τον τρόπο με τον οποίο κλείνονται οι μισθώσεις.
Στην πράξη, το Μητρώο θα λειτουργεί ως βάση καταγραφής της μισθωτικής συμπεριφοράς, με πληροφορίες που θα αντλούνται από τα ψηφιακά συστήματα της ΑΑΔΕ και θα συνδέονται με τα στοιχεία των δηλωμένων μισθωτηρίων. Στο επίκεντρο θα βρίσκονται καθυστερήσεις ή συστηματικές αθετήσεις πληρωμών, ληξιπρόθεσμες οφειλές από δηλωμένα μισθώματα, καθώς και περιπτώσεις όπου έχουν υπάρξει τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια. Στόχος είναι να δημιουργείται ένα συνοπτικό αλλά αξιόπιστο προφίλ φερεγγυότητας, το οποίο θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη πριν από κάθε νέα μίσθωση.
Η πρόσβαση στο Μητρώο δεν θα είναι ανοικτή και ανεξέλεγκτη. Οι ιδιοκτήτες δεν θα έχουν εικόνα αναλυτικών οικονομικών δεδομένων, αλλά μόνο βασικές ενδείξεις συνέπειας, ενώ κάθε έλεγχος θα πραγματοποιείται με τη συναίνεση του ενοικιαστή, κατά το πρότυπο που εφαρμόζεται ήδη σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Παράλληλα, στο νέο πλαίσιο δίνεται η δυνατότητα και στον ίδιο τον υποψήφιο ενοικιαστή, εφόσον το επιθυμεί, να προσκομίζει πιστοποιητικό φερεγγυότητας που θα βεβαιώνει ότι δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές στον δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα, ώστε να τεκμηριώνει την αξιοπιστία του και να περιορίζει τις επιφυλάξεις του εκμισθωτή πριν από την υπογραφή του συμβολαίου.
Η πιλοτική φάση, που τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2026, θα λειτουργήσει ως δοκιμαστικό πεδίο για τις διασταυρώσεις στοιχείων, την αντοχή των συστημάτων και τις δικλίδες προστασίας προσωπικών δεδομένων. Σε αυτό το στάδιο, το Μητρώο αναμένεται να διασυνδεθεί με το myPROPERTY και τις δηλώσεις μίσθωσης, ώστε να καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο η συνέπεια στις πληρωμές των δηλωμένων ενοικίων και να ενημερώνεται αυτόματα σε περιπτώσεις λύσης μίσθωσης. Εφόσον δεν προκύψουν νομικά ή τεχνικά εμπόδια, η πλήρης εφαρμογή του συστήματος τοποθετείται από τα μέσα του 2026, με προοπτική επέκτασης και στις επαγγελματικές μισθώσεις.
Το σχέδιο για το Μητρώο Φερεγγυότητας δεν αποτελεί καινούργια ιδέα, καθώς συζητείται σε τεχνικό επίπεδο στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ήδη από το 2024 και πλέον εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ψηφιακών παρεμβάσεων που αφορούν την αγορά ακινήτων και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Η λογική του μέτρου είναι να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στις μισθώσεις και να δημιουργηθούν συνθήκες ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέψουν στη μακροχρόνια αγορά.
Οι επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικές. Πολλοί ιδιοκτήτες κρατούν σήμερα κλειστά τα διαμερίσματά τους όχι επειδή δεν τα χρειάζονται, αλλά επειδή φοβούνται μια κακή μίσθωση, μια μακρά δικαστική διαμάχη ή έναν μισθωτή που θα εξαφανιστεί αφήνοντας πίσω απλήρωτους λογαριασμούς. Η δυνατότητα να παρουσιάζει ο ενοικιαστής ένα πιστοποιητικό καλοπληρωτή εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ουσιαστικό κίνητρο για να επιστρέψουν αυτά τα σπίτια στην αγορά, ενισχύοντας την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση. Χαρακτηριστική είναι η θέση της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία έχει θέσει επανειλημμένα το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι όταν μια τράπεζα γνωρίζει τα πάντα για έναν καταναλωτή που ζητά δάνειο λίγων χιλιάδων ευρώ, είναι παράλογο ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου μεγάλης αξίας να μη γνωρίζει τίποτα για εκείνον στον οποίο θα εμπιστευτεί το σπίτι του.
Στο ίδιο πλαίσιο, στην αγορά ακινήτων κερδίζει έδαφος και η ιδέα της ασφάλισης ενοικίου, ως συμπληρωματικό εργαλείο διαχείρισης κινδύνου. Πρόκειται για ασφαλιστικά προϊόντα που καλύπτουν καθυστερήσεις πληρωμών, απώλεια εσόδων και νομικά έξοδα, ενώ σε περίπτωση αθέτησης υποχρεώσεων η ασφάλεια καταβάλλει το μίσθωμα στον ιδιοκτήτη και καλύπτει ακόμη και τις δικαστικές ενέργειες αποβολής και διεκδίκησης οφειλών.
Στην αγορά, πάντως, οι αντιδράσεις παραμένουν ανάμεικτες. Οι ιδιοκτήτες βλέπουν στο νέο Μητρώο ένα εργαλείο προστασίας απέναντι στους στρατηγικούς κακοπληρωτές, ενώ φορείς ενοικιαστών ζητούν σαφείς εγγυήσεις ώστε η αξιολόγηση να μην οδηγήσει σε αποκλεισμούς. Το βέβαιο είναι ότι οι μισθώσεις περνούν σε μια νέα φάση, όπου η «καλή φήμη» του ενοικιαστή αποκτά για πρώτη φορά θεσμικό ρόλο πριν πέσουν οι τελικές υπογραφές στο συμβόλαιο.
Νέες αυξήσεις μισθών το 2026
Σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνουν και το 15-20% για μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων αναμένεται να φέρει το 2026. Οι προσδοκίες από τη συμφωνία κυβέρνησης – κοινωνικών εταίρων για την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων με στόχο την επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων σε όσο το δυνατόν περισσότερους κλάδους είναι υψηλές και εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να μετατρέπονται σε αυξήσεις αποδοχών τους επόμενους μήνες.
Δυναμική στις μισθολογικές αυξήσεις θα δώσει και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1 Απριλίου πάνω από τα 880 ευρώ που βρίσκεται σήμερα. Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί για αύξηση του κατώτατου μισθού στα επίπεδα των 950 ευρώ στο σύνολο της τετραετίας, ποσό που εκτιμάται ότι μπορεί να υπερκαλυφθεί έως το 2027.
Σήμερα μόνο το 24% των εργαζόμενων καλύπτεται από συλλογική σύμβαση εργασίας, ενώ ο στόχος του νέου πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων, που προωθεί η κυβέρνηση, είναι η κάλυψη να φτάσει στο 80% σταδιακά τα επόμενα χρόνια. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο 25 κλαδικές συμβάσεις βρίσκονται σήμερα σε ισχύ, οι περισσότερες εκ των οποίων λήγουν το 2026. Αντίθετα στο πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν υπογραφεί 170 επιχειρησιακές συμβάσεις.
Μεταξύ άλλων, οι κλαδικές συμβάσεις που βρίσκονται σήμερα σε ισχύ αφορούν τις ιδιωτικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, τις τράπεζες και τα ξενοδοχεία. Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως – η οποία πρόκειται να ψηφιστεί τους πρώτους μήνες του έτους – οι συμβάσεις στις περιπτώσεις που προσφέρουν περιορισμένη κάλυψη αναμένεται να επεκταθούν στο σύνολο επιχειρήσεων και των εργαζομένων του κλάδου. Επίσης εκτιμάται ότι θα υπογραφούν συλλογικές συμβάσεις σε κλάδους που σήμερα είναι πλήρως ακάλυπτοι, όπως αυτός των ιδιωτικών υπαλλήλων που αφορά περίπου 700.000 εργαζόμενους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι αυξήσεις που θα φέρουν συλλογικές συμβάσεις, μαζί με τα επιδόματα, μπορεί να φτάνουν έως 15 – 20% πάνω από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό, με βάση τον οποίο αμείβονται σήμερα πολλοί εργαζόμενοι. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν τα μνημόνια με τον κατώτατο μισθό αμείβονταν περίπου 150.000 εργαζόμενοι. Σήμερα λόγω της ραγδαίας αύξησης των επιχειρησιακών συμβάσεων τα προηγούμενα χρόνια οι μισθωτοί που αμείβονται με τον κατώτατο έχουν εκτιναχθεί στους 600.000
Η αναστροφή αυτής της τάσης αποτελεί διακηρυγμένη πρόθεση και βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης στη μάχη για την προστασία των εισοδημάτων από τον πληθωρισμό. Στην επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στις αυξήσεις μισθών που θα προκύψουν από αυτές θα πρέπει να προστεθεί και η αύξηση των εισοδημάτων των μισθωτών από τις φορολογικές ελαφρύνσεις που ισχύουν ήδη από την Πρωτοχρονιά. Πρόκειται για αυξήσεις που είναι αποτέλεσμα της μειωμένης παρακράτησης φόρου εισοδήματος που θα φανεί στα εκκαθαριστικά των αποδοχών τον Ιανουάριο λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών και των πρόσθετων σημαντικών μειώσεων φόρου για τις οικογένειες με παιδιά.
Άρθρο της ProVisions @ economico.gr – 10 Ιανουαρίου 2026
